به نیکا کشت خوش آمدید، بدلیل نوسانات بسیار لطفا قبل از خرید استعلام قیمت و موجودی بگیرید.
مشاهده

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
بذر خیار گلخانه ای پالیز ترکیه
بذر خیار گلخانه ای رسپینا هلند
بذر گوجه فرنگی موبیل گریفاتون ۲۵۰ گرمی
یکی از مهمترین و در عین حال حساسترین فاکتورهای حیاتی در مدیریت گلخانههای مدرن، شدت نور یا همان لوکس نوری (Lux) است. اگر بهترین بذر هیبرید را بکارید و پیشرفتهترین سیستمهای آبیاری و تغذیه را اجرا کنید، اما فتوسنتز گیاه به دلیل نور نامناسب مختل شود، دستیابی به عملکرد بالا و میوههای صادراتی غیرممکن خواهد بود.
بسیاری از کشاورزان و گلخانهداران عزیز پرسشهای مهمی در این زمینه دارند: «لوکس نور چیست؟ میزان لوکس نور مورد نیاز خیار، گوجه فرنگی، فلفل دلمه و بادمجان چقدر است؟ اگر شدت نور از حد مجاز فراتر رود چه بلایی سر بوته میآید و چگونه باید شدت نور گلخانه را در فصول مختلف کنترل کرد؟»
در این مقاله تخصصی و آموزشی از وبسایت نیکاکشت، قصد داریم مفهوم شدت روشنایی را به زبان ساده بررسی کرده، میزان دقیق نور مورد نیاز صیفیجات اصلی گلخانهای را بیان کنیم و راهکارهای عملی کنترل نور را آموزش دهیم.
برای پاسخ به سوال لوکس نور چیست، باید ابتدا مفهوم شدت روشنایی را درک کنیم.
به زبان ساده، لوکس (Lux با نماد lx) واحد اندازهگیری شدت روشنایی در سیستم بینالمللی یکاها (SI) است. یک لوکس برابر است با شار نوری به میزان یک لومن (Lumen) که به سطحی به مساحت یک متر مربع میتابد.
نور، موتور محرک کارخانه فتوسنتز در گیاهان است. بوتههای گلخانهای با استفاده از انرژی خورشید یا نور مصنوعی، دیاکسید کربن و آب را به قند و انرژی برای رشد، گلانگیزی و باردهی تبدیل میکنند.
هر محصول گلخانهای بر اساس ساختار ژنتیکی و منشأ جغرافیایی خود، نیاز نوری متفاوتی دارد. در ادامه میزان نور استاندارد برای چهار محصول اصلی آورده شده است:
خیار بوتهای با رشد سریع و برگهای پهن است که نسبت به نوسانات نوری بازخورد سریعی نشان میدهد.
گوجه فرنگی محصولی شدیداً نورپسند است و راندمان باردهی آن ارتباط مستقیمی با دریافت نور کانوپی (تاج پوشش گیاه) دارد.
فلفل دلمه گیاهی با حساسیت بسیار بالا به شدتهای شدید نوری و گرما است.
بادمجان از خانواده سولاناسه (مشابه گوجه فرنگی) بوده و برای رنگگیری دیواره میوه (بنفش تیره و مشکی براق) به نور فراوان نیاز دارد.
برای دسترسی سریع و مقایسه دقیق فاکتورهای نوری محصولات مختلف، جدول زیر آماده شده است:
| نام محصول | محدوده لوکس بهینه (Lux) | حداقل لوکس حیاتی | طول روز نوری (ساعت) | حساسیت به نور زیاد |
|---|---|---|---|---|
| خیار گلخانهای | ۲۰,۰۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ | ۱۵,۰۰۰ | ۱۲ – ۱۴ | متوسط |
| گوجه فرنگی | ۳۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰ | ۱۴ – ۱۶ | کم |
| فلفل دلمه | ۲۵,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ | ۱۸,۰۰۰ | ۱۲ – ۱۴ | زیاد |
| بادمجان گلخانهای | ۳۰,۰۰۰ تا ۴۵,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰ | ۱۲ – ۱۴ | متوسط |
تصور اشتباهی که برخی گلخانهداران دارند این است که «هرچه نور بیشتر باشد، رشد گیاه بیشتر است». اما واقعیت علمی چیز دیگری است؛ وقتی لوکس نور از حد آستانه تحمل گیاه عبور کند (مثلاً بالای ۶۰,۰۰۰ تا ۸۰,۰۰۰ لوکس در تابستان)، فرآیندی به نام تثبیت نوری یا Photoinhibition رخ میدهد.
مهمترین آسیبهای شدت نور بالای حد مجاز عبارتند از:
برای مدیریت دقیق شدت روشنایی و نگاه داشتن آن در محدوده استاندارد، باید از ابزارها و روشهای فنی تنظیم لوکس نور گلخانه بهره برد:
اولین قدم، خرید یک لوکسمتر دیجیتال استاندارد است. سنجش نور باید در سه زمان (صبح، ظهر و عصر) و در ارتفاع تاج گیاه (کانوپی) انجام شود تا میانگین واقعی شدت نور به دست آید.
سریعترین و کارآمدترین روش کاهش شدت نور در روزهای آفتابی بهار و تابستان، نصب شبکه سایهبان است.
در مناطقی که شدت تابش آفتاب تابستان بسیار شدید است، پاشش ترکیب مل و پودرهای مخصوص سایهدهی روی نایلون گلخانه باعث بازتاب نور اضافه میشود. با شروع فصل پاییز و کاهش تابش، این مواد با شستشوی ساده پاک میشوند.
پردههای آلومینیومی و متحرک داخل گلخانه علاوه بر کنترل لوکس نور در طول روز، در شبهای سرد زمستان نیز از خروج گرما جلوگیری میکنند.
در روزهای ابری، بارانی یا فصول سرد که لوکس نور طبیعی به زیر ۱۵,۰۰۰ میرسد، استفاده از لامپهای مخصوص رشد گیاه (LED یا HPS) جهت جبران کمبود نور و جلوگیری از رکود رشد ضروری است.
مدیریت نور، دما و تغذیه سه ضلع مثلث موفقیت در کشت گلخانهای هستند. اگر در تنظیم لوکس نور گلخانه، انتخاب شید مناسب یا خرید بذرهای مقاوم به شرایط نوری منطقه خود نیاز به مشاوره دارید، مجموعه نیکاکشت در کنار شماست.
ما در نیکاکشت با ارائه بذرهای اصیل هیبرید و مشاورههای تخصصی گیاهپزشکی، به شما کمک میکنیم تا با بهینهسازی دقیق فاکتورهای محیطی، بیشترین میزان برداشت را در هر متر مربع تجربه کنید.
پاسخ: برای مدیریت جامع، نور باید در ۳ نوبت (حدود ساعت ۹ صبح، ۱۲ ظهر و ۴ بعدازظهر) در سطح بالای بوتهها سنجیده شود تا میانگین شدت تابش و اوج آن مشخص گردد.
پاسخ: بله. لوکس نور کل شدت روشنایی قابل دریافت توسط چشم انسان را میسنجد، در حالی که PAR یا PPFD تنها محدوده نوری مورد استفاده گیاه در فتوسنتز (۴۰۰ تا ۷۰۰ نانومتر) را اندازهگیری میکند. با این حال، لوکسمتر به دلیل قیمت مناسب و دسترسی آسان، رایجترین ابزار سنجش برای گلخانهداران است.
پاسخ: موجب عارضه آفتابسوختگی، ایجاد لکههای سفید روی میوه، ریزش شدید گلها و تغییر رنگ ناخواسته میوهها میشود.
پاسخ: فاصله بین گرهها روی ساقه زیاد (طویل) میشود، برگها رنگ سبز روشن به خود میگیرند، بوته باریک شده و میوهها کوچک، باریک یا عصایی شکل میمانند.